dha dha ti te
tirakite take dha
dire dire kitetake
dene dena gena
tite kata gadi gene dha

 

 

 

Home Instruments

Home tabla

Introductie tabla

Introductie Talas

De talas

Bols, laya, tihai

Het improvisatiesysteem

Genres

Tablasolo

Tablameesters

Notes

Woordenlijst

Bibliografie

Repairs

Contact

 

Next page

 

 

 

 

 

Bols, laya, layakari, tihai

Bols


Het Hindi woord bol betekent "woord". In de Indiase percussiewereld geeft de bol de naam voor de verschillende aanslagen en klanken. In plaats van een geschreven vorm van notatie, gebruiken de Indiase muzikanten een orale methode voor het memoriseren van de muzikale stukken. Er zijn bols voor de linker- en rechterhanden, apart of samen gespeeld. De klank van een bol heeft een sterk verband met de klank van een woord. Er zijn drie hoofdklanken voor woorden, namelijk: dentale klanken, deze worden gebruikt voor de gedempte klanken van de tabla, aspirationaal voor de open, resonerende klanken, en de keelklanken voor de diepere basklanken van de bayan. Met deze woordklanken, apart of in combinatie, kunnen we een goed beeld krijgen van de verschillende muzikale klanken en slagen [14]. De tabla heeft ± 20 verschillende klanken waarvan de bol "dha", een combinatie van de bols "ta+ ghe", de meest gebruikte en belangrijke bol is van het gehele repertoire. De tablaspeler leert zijn hele repertoire verbaal uit te spreken en daardoor ontstaat een directe link tussen woord en techniek. Dit creëert de mogelijkheid tot geïnspireerde improvisaties, snel en vloeiend.
Hier zijn een paar voorbeelden van bol zinnen:

 

 

 


Dit zijn een paar voorbeelden van de talloze mogelijkheden en combinaties die voorkomen. De leerling begint het tablaspel met simpele bols en bouwt langzaam zijn repertoire op. Omdat er in India zes grote tablascholen (garanas) bestaan, zijn er vaak wat verschillen in de technieken en interpretaties van de bols. Mijn leraren zijn afkomstig uit Delhi en daardoor is alles wat hier volgt volgens deze stijl.


Laya


Betekent "tempo". Elke tala wordt in een bepaalde snelheid gespeeld, afhankelijk van de melodische compositie die gespeeld of gezongen woord. De snelheid heet laya. Er zijn drie hoofdsnelheden: langzaam of vilambit, ± 30-60 mm; medium of madhya, ± 60-120 mm en snel of drut, ±120-164 mm [15]. (mm=aantal maten per minuut)
Niet alle talas worden in vilambit of in drut gespeeld, maar behalve een paar uitzonderingen zijn vrijwel alle talas in madhyalaya vertegenwoordigd. Er zijn extreem langzame of extreem snelle thekas, die heten ati vilambit of ati drut, maar dit is een nieuwe ontwikkeling in de Indiase muziek. Vijftig jaar geleden begon vilambit rond de 60 mm. Wanneer een bepaalde snelheid tussen twee tempi valt is het soms niet echt duidelijk welke laya toepasselijk is, en het is aan de tablaspeler om te kiezen of het b.v. een snelle vilambit of een langzame madhyalaya is.